Özbekistan Halk Hareketi

Özbekistan’a bahar gelecek mi?

Özbekistan’a bahar gelecek mi?
06 Aralık 2016 - 17:07 'de eklendi ve 679 kez görüntülendi.

Yaklaşık on yıldır ülkemizde yaşayan Özbek siyasetçi Muhammed Salih‘in sınırdışı edileceğine dair söylentiler var. Söylentiler nereden çıktı bilmiyorum ama tabii ki rahatsız edici. Yüzbinlerce Suriyeli muhacire kucak açan ülkemizde Muhammed Salih’in böyle bir muameleye maruz kalması yakışık almaz. Muhammed Salih sadece siyaset adamı değil, Türkistan havzasının son yüzyılda çıkarabildiği nadir sayıdaki fikir adamlarından biridir.

Sovyetler Birliği” döneminde rejime yönelik açık eleştirileriyle tanınan Muhammed Salih’in 1985’te kaleme aldığı “Politbüroya Mektup” risalesi geniş yankı bulmuştu. 1988’de “Birlik Halk Hareketi”ni, 1990’da ise “Demokratik Erk Partisi”ni kuran Muhammed Salih ardından Özbekistan parlamentosuna seçildi. ERK’in hazırladığı “Özbekistan’ın Müstakillik Deklarasyonu” parlamentoda aynen kabul edildi. Aralık 1991’de yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde İslam Kerimov‘un karşısına çıkan Muhammed Salih yüzde 13’e yakın oy aldı. Sovyet döneminden kalma iktidar elitleri Muhammed Salih’in güç kazanmasından rahatsız oldu. Bir süre gözaltında tutulan Muhammed Salih, serbest bırakılmasının ardından 1993’te Cumhurbaşkanı Turgut Özal‘ın davetiyle Türkiye’ye geldi. Muhammed Salih daha sonra Norveç’e gitmek zorunda kaldı. 2002 yılında Çek Cumhuriyeti’ne yaptığı bir ziyaret sırasında tutuklandıysa da gelen tepkiler üzerine serbest bırakıldı.

Özbekistanı demir yumrukla yöneten İslam Kerimov döneminde Muhammed Salih’in taraftarları baskı altına alındılar. “ERK” hareketine karşı acımasız yöntemler uygulayan Kerimov yönetimi diğer siyasi partilere de, sivil hareketlere de göz açtırmadı. Bölgenin en verimli ülkesi olan Özbekistan’ın dış dünyayla teması koptu. 1999’da düzmece iddialarla 15 yıl hapse mahkum edilen Muhammed Salih’se 1993’ten bu yana ülkesine dönemiyor. Tek suçu Özbek halkı için adalet temeline dayalı özgür, hukuka uygun bir devlet düzeni istemek.

İslam Kerimov’un anî ölümünün ardından Özbekistan siyasi bir değişim beklentisi içine girdi. Pazar günü yapılan seçimlerde beklendiği gibi Kerimov’un Başbakanı Şevket Mirziyayev Cumhurbaşkanı seçildi. Yeni Cumhurbaşkanının siyasi tutuklular için genel af çıkarması, Muhammed Salih’in de ülkesine dönerek demokratik siyasete devam etmesi ümit ediliyordu. Ancak Taşkent’ten bu konuda olumlu mesaj gelmedi.

Türk dünyası”nın “Dilde, İş’te, Fikirde birlik” şiârıyla bir araya gelerek, değişen dünya dengeleri içerisinde kendine yer açması için Muhammed Salih gibi fikir adamlarına ihtiyaç var. “Fikir’de birlik”, Türk dünyasının münevverleri tarafından geliştirilebilir. “İş’te birlik” ise hükümetler arası diyaloğun süreklilik kazanmasıyla mümkün. Türkistan’dan Balkanlar’a uzanan jeopolitik kuşakta sağlanacak iş ve fikir birliği büyük bir sinerjiyi de açığa çıkarır. Dünya sistemindeki değişim ihtiyacının kaçınılmaz olduğu dönemde bu büyük bir fırsat.

Yeni Özbek yönetiminin sivil muhalefetin taleplerine kulak vermesi, Kerimov döneminde yeraltına itilen toplumsal enerjinin Özbekistan’ı hayrına kanalize edilmesi için de bir fırsat. Terörü siyasi mücadelenin aracı olarak gören radikal hareketlerin etkisiz hale getirilmesi, barışçı yöntemleri benimseyen siyasi hareketlerin önünün açılmasıyla mümkün. 25 yıl süren “Kerimov rejimi”ni kaldığı yerden devam ettirmek ise Özbekistan halkına hayır getiremez. Özbekistan, tarihî Türkistan havzasının kalbidir. Bu kalp sağlıklı işlemediği takdirde, kuzeyden gelen soğuk rüzgarların yaklaşık yüz elli yıldır kış hayatı yaşattığı Türkistan havzasına bahar gelmez.

Abdullah Muradoğlu

Kaynak: yenisafak.com

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER